Tản mạn nước bọt và Càn Long Thập Thường

Nước miếng hay còn gọi là nước dãi và nước bọt là chất tiết có dạng nhờn, trong, hay có bọt, tiết ra từ các tuyến nước bọt vào miệng với nhiều công dụng khác nhau, quan trọng nhất là giúp việc nhai và tiêu hoá thức ăn trước khi nuốt, đồng thời điều hòa độ acid trong miệng giữ cho răng bớt sâu mòn.


Thành phần nước miếng


Trung bình mỗi ngày con người tiết ra 1,5 L nước miếng.

Na              2-21 mmol/L
K              10-36 mmol/L
Ca              1.2-2.8 mmol/L
Mg              0.08-0.5 mmol/L
Cl              5-40 mmol/L
HCO3      2-13 mmol/L
PO4              1.4-39 mmol/L

Dịch nhờn trong nước miếng gồm có mucopolysaccharide và glycoprotein

Các chất kháng trùng: thiocyanate, hydrogen peroxit, và IgA tiết.

Các loại enzyme: alpha-amylase (EC3.2.1.1), lysozyme (EC3.2.1.17), và lingual lipase (EC3.1.1.3).

Nước miếng con người còn có chất acid phosphatases A và B (EC3.1.3.2), N-acetylmuramyl-L-alanine amidase (EC3.5.1.28), NAD(P)H dehydrogenase-quinone (EC1.6.99.2), lactoperoxidase (EC1.11.1.7), superoxide dismutase(EC1.15.1.1), glutathione transferase (EC2.5.1.18), aldehyde dehydrogenase - loại 3(EC1.2.1.3), glucose-6-phosphate isomerase (EC5.3.1.9), và kallikrein mô (EC3.4.21.35). Những chất này làm nước miếng có mùi hôi.

Chức năng

Dịch nhờn làm cộng việc nhai và làm trơn miệng và hầu để thức ăn dễ trượt qua và nuốt dễ hơn.
Các enzynmes:Amylaza tiêu hóa tinh bột trong miệng, hoạt động tốt nhất tại pH 7,4. Lingual lipase tác động tốt nhất tại pH 4.0 nên có tác dụng khi theo thức ăn vào dạ dày. Lysozyme có chức năng tiêu hủy vi khuẩn.

Nước bọt còn giúp giữ chất ngà cho răng. Sau khi ăn uống, chất acid được tạo ra khi vi khuẩn gây men bằng các chất đường và tinh bột trong miệng. Khi acid khiến pH của mồm xuống dưới 5 có thể làm hủy mòn chất khoáng bọc răng. Nước miếng giúp trung hoà độ acid và khi pH lên trên 5.5 ngà răng có thể được bồi khoáng. Lúc không ăn nước bọt vẫn được tiết ra liên tục nhưng không nhiều. Khi ăn lượng nước bọt tiết rất nhiều hoặc chỉ cần nhìn thấy, ngửi thấy, nghĩ đến các món ăn thôi cũng làm cho nước bọt tiết ra nhiều (phản xạ có điều kiện).

Đông y 5000 năm thực tiễn

Trong Đông y, nước bọt được xem là thứ vô cùng quan trọng và quý giá trong việc phòng, chữa bệnh.

Nước bọt được gọi với những tên hiệu cực kỳ thanh quý là: Ngọc dịch (chất dịch quý như ngọc), Ngọc tuyền (Dòng suối có nước ngọc), Ngọc tương (chất dịch quý như ngọc), Hoa trì thủy (cái ao của tinh hoa), Ngọc trì thủy (cái ao của ngọc)...

Nước bọt vị mặn, tính bình, không độc, là một loại tân dịch hình thành bởi sự kết hợp tinh túy nhất giữa nước và ngũ cốc, có công dụng nhuận ngũ tạng, bổ não ích tủy, làm tăng nguyên khí ở đan điền, tăng tân dịch, giải độc trừ tà, làm sáng mắt, mềm da, thông khiếu và kéo dài tuổi thọ, thường được dùng để bồi bổ tạng phủ, chữa mụn nhọt sưng đau, ghẻ lở, phỏng da, phá các màng mộng, giải độc... Y thư cổ viết: "Nước bọt nhiều, ngậm trong miệng và nuốt đi có thể nhuận ngũ tạng, làm đẹp da, làm con người trường sinh bất lão".

Nhiều dưỡng sinh gia đời xưa đã rất quan tâm đến công dụng của nước bọt và chú trọng vận dụng phương pháp "dưỡng sinh nước bọt" làm tăng tuổi thọ như Hoàng Phổ Long đời Tam Quốc, Lưu Kinh đời tiền Hán, Vương Chất đời Tấn (Trung Quốc)... mà nhờ đó đều sống đến hơn trăm tuổi. Các vị này đều coi "nước bọt là một dòng suối của dưỡng sinh"..

Sách Nội Cảnh Kinh cách đây khoảng 2000 năm viết về công dụng của nuốt nước bọt: không sinh bệnh, thân thể khỏe mạnh, hơi thở thơm tho, trừ diệt được các khí độc hại, làm đẹp dung nhan, tinh thần tỉnh táo.

Trương Cảnh Nhạc (1563 - 1640), y gia trứ danh đời Minh (Trung Quốc), trong tác phẩm của ông là “Cảnh Nhạc Toàn Thư” đã viết:

“Thực ngọc tuyền giảm khả diên niên, trừ bách bệnh, năng nhuận ngũ tạng, duyệt cơ phu” - nghĩa là nuốt nước bọt có thể sống lâu, trừ được nhiều bệnh, bồi bổ ngũ tạng, làm khỏe cơ đẹp da.

Sách Thọ Thế Thanh Biên chép: Dùng nước bọt để quán khái ngũ tạng, giáng hoả rất mau. Càng nuốt nhiều lần càng tốt.

Lý Thời Trân trong Bản Thảo Cương Mục viết: Nước bọt vị mặn, tính bình, không độc. Dùng chữa mụn nhọt sưng đau, ghẻ lở, phỏng da, còn có tác dụng làm sáng mắt, phá tan màng mộng, giải độc, trừ tà độc và ngộ độc vì thủy ngân.

Trong sách này còn ghi thêm: Muốn có nước bọt tốt thì sáng sớm thức dậy chưa ăn uống gì, chưa nói gì, dùng nước bọt mới tiết ra bôi ngay lên mụn nhọt.

Nước bọt có khả năng cầm máu

Nước bọt có tác dụng tăng nhanh đông máu. Các nhà sinh học thuộc Viện Sức khỏe Hoa Kỳ xác định trong nước bọt người và động vật có chứa một loại protein giúp mau lành vết thương và chống nhiễm khuẩn, được đặt tên là SLPI. Do đó khi bị vết thương trong miệng hay sau khi nhổ răng nước bọt trong miệng có tác dụng hỗ trợ cầm máu rất nhanh. Ngoài ra, khi bị đứt tay, ta thường có thói quen đưa ngay vết thương lên miệng, một phần cũng là nhờ ý thức nước bọt hỗ trợ cầm máu này.

Là chất bôi trơn quan trọng

Nước bọt chứa nhiều chất nhầy, có tác dụng “bôi trơn” thực phẩm, đẩy nhanh quá trình vận chuyển thức ăn tới dạ dày, đồng thời hỗ trợ tốt cho hệ tiêu hóa. Ngoài ra, nó còn giúp khoang miệng luôn mềm mại, không bị khô rát, khó chịu. Những người hay bị khô miệng hoặc chắc chắn sẽ hiểu được tác dụng này của nước bọt.

Nước bọt có khả năng diệt vi khuẩn

Trong nước bọt có chứa các thành phần có tác dụng kháng khuẩn, có thể phòng ngừa nhiễm trùng khoang miệng, họng, lợi, giúp giảm nguy cơ mắc viêm lợi, sâu răng, viêm họng. Đóng vai trò làm hàng rào diệt vi khuẩn và vi rút xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng bởi chất bacteriolysin có tác dụng phân giải và hòa tan các vi khuẩn và vi rút.

Những thực phẩm còn dư thừa trong miệng sẽ bị nước bọt "cuốn trôi", giúp khoang miệng thông thoáng, sạch sẽ. Nếu không có nước bọt, vi khuẩn sẽ làm tổ trong khoang miệng của bạn

Làm vết thương nhanh lành

Trong nước bọt chứa chất giúp vết thương nhanh chóng khép miệng vết thương, nhanh lành vết bỏng. Nước bọt còn có tác dụng chữa mụn nhọt sưng đau, bỏng da nông. Các nhà nghiên cứu Pháp đã phát hiện trong nước bọt của người có chất giảm đau mạnh hơn morphin nhiều lần được đặt tên là opiophin.

Theo kinh nghiệm dân gian, người ta có thể dùng nước bọt buổi sáng để chữa mụn hạt cơm bằng cách bôi liên tục nước bọt vào buổi sáng từ 5 - 10 ngày, hạt cơm sẽ tự teo và rụng đi mà không để lại dấu vết gì. Ngoài tác dụng chữa mụn nhọt sưng đau, bỏng da nông, người ta còn dùng nước bọt chữa muỗi đốt rất hiệu quả bằng cách dùng nước bọt bôi liên tục 30 phút 1 lần sẽ có tác dụng làm hết ngứa và sưng đau.

Giúp chúng ta tiêu hóa tốt hơn


Việc truyền nước miếng từ mẹ sang con sẽ làm tăng hệ miễn dịch non nớt của trẻ

Nước bọt có chứa enzym hỗ trợ tiêu hóa tinh bột, giúp cơ thể dễ dàng tiêu hóa và hấp thu chất này.

Nước bọt chống lão hóa

Nghiên cứu hiện đại cho thấy, trong nước bọt chứa các hooc-môn và IgA giúp kéo dài tuổt thọ và ngăn ngừa sự lão hóa, suy thoái của các tổ chức cơ thể.

Có thể thấy, nước bọt là thứ quý giá của cơ thể, không nên tùy ý lãng phí, bỏ đi. Nhiều y gia xưa coi nước bọt là “dòng suối dưỡng sinh”. Chính vì vậy nước bọt còn được gọi là thần thủy, ngọc tương, kim tân ngọc dịch.

Ức chế các tế bào ung thư

Theo GS. Tây Đồng (Nhật Bản) thì nước bọt còn có chức năng ức chế các tế bào ung thư, bởi vậy, để đề phòng ung thư đường tiêu hóa, khi ăn phải nhai kỹ, nuốt chậm để nước bọt hòa lẫn vào trong thức ăn một cách đầy đủ. Nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy, trong nước bọt có nhiều IgA và các hormon có tác dụng thúc đẩy quá trình phân chia và sinh trưởng của tế bào, kéo dài tuổi thọ và làm giảm sự suy thoái của tổ chức cơ thể.

CÂU CHUYỆN LÝ THÚ VỀ VUA CÀN LONG

Căn bệnh kỳ lạ do ham sắc dục

Cổ nhân có câu: "Đa tửu hại tâm, đa dâm hại thận", điều này muốn nói rằng, nếu một người uống rượu nhiều rồi sẽ không khống chế được hành vi của mình; quá phong lưu, háo sắc sẽ ảnh hưởng thận.

"Đa tửu", "đa dâm" đều là những nguyên nhân khiến cho con người ta đi vào chỗ đoản thọ.

Nhưng điều kỳ lạ là hoàng đế phong lưu nổi tiếng trong lịch sử Trung Hoa như Càn Long lại có thể trường thọ, minh mẫn, khỏe mạnh, phải chăng là hoàng đế thì có những bí quyết tuyệt mật?

Sử sách chép rằng năm 1741, khi Càn Long 58 tuổi, do quá chìm đắm trong sắc dục nên bị mắc chứng bệnh không tập trung được, lúc nào cũng nghĩ đến chuyện phòng the, tự cảm thấy xấu hổ.

Càn Long muốn chữa dứt căn bệnh này nhưng lại không nói rõ ra là bệnh gì, chỉ để tự các ngự y tự chẩn đoán.

Đây là một căn bệnh phức tạp, các ngự y trong triều lần lượt đều bó tay và không chuẩn đoán ra được bệnh gì, Càn Long cho vời khắp danh y trong cả nước cũng không chữa được.

Sau cùng, Càn Long cho sứ giả sang Việt Nam tìm danh y. Đương thời, vua Lê Hiển Tông cử Thủ Phiên Thái Y Viện Gia Hạnh Đại Phu - Trịnh Đôn Phác đi sứ sang thăm khám cho Càn Long.


Khi nhắc đến Càn Long, ai cũng biết ông vua này rất tài giỏi nhưng cũng cực phong lưu.

Sau khi khám bệnh xong, vị đại phu đất Việt nói: "Nếu đã không dập được lửa thì phải thuận theo lửa", làm cho Càn Long giật mình tỉnh ngộ. Sau đó Trịnh Đôn Phác đã ở lại trong cung điều trị cho Càn Long, sau ba tháng thì bệnh khỏi.

Lúc Trịnh Đôn Phác ra về, Càn Long tặng rất nhiều vật phẩm, quyến luyến không rời, sau có hỏi Trịnh Đôn Phác về phương pháp để phòng chống bệnh tật và trường thọ.

Vị danh y đất Việt chỉ cười mà rằng: "Những việc đơn giản nhất lại là những việc hiệu quả nhất, quan trọng có đủ kiên trì?", rồi ung dung bước lên kiệu ra về cùng 500 tinh binh hộ tống của Càn Long.

Sự việc đã qua mấy trăm năm, Thanh Triều Tứ Khố Toàn Thư Sử Tập và trong gia phả nhà họ Trịnh Hữu, làng Đa Sỹ, phường Kiến Hưng, Hà Đông, Hà Nội vẫn còn ghi.

Càn Long thập thường

Lại nói về Càn Long, vốn là một người thông minh tuyệt đỉnh, đưa kinh tế - chính trị thời của ông lên tầm cao nhất trong các vị vua nhà Thanh, lẽ nào lại chịu bó tay trước câu đố của vị đai phu người Việt?

Ngay lập tức ông ra lệnh cho các quan trong triều, tìm tất cả sách về dưỡng sinh của trăm nhà, các phái Nho, Phật, Đạo, soạn cho riêng mình một bài dưỡng sinh phù hợp với câu nói: “Đơn giản mà hiệu quả” của vị danh y Trịnh Đôn Phác.

Cuối cùng, các ngự y của Càn Long cũng đúc rút ra được một bài tập dưỡng sinh. Nhớ lời thách đố của vị danh y Việt rằng "quan trọng là có đủ kiên trì hay không", đến cuối đời Càn Long vẫn chăm chỉ tập luyện, không bỏ một ngày nào.

Và có lẽ sự nỗ lực của Càn Long đã mang lại thành quả, vị vua này thọ tới 89 tuổi, cai trị đất nước trong vòng 64 năm, lâu nhất lịch sử Trung Hoa.

Đời sau gọi bài tập dưỡng sinh của Càn Long là “Càn Long Thập Thường”, có nghĩa là 10 đông tác đơn giản mà Càn Long thường tập.

Đến nay tại Trung Quốc, vẫn còn rất rất nhiều người tập theo bài dưỡng sinh này, nhưng kiên trì đến cùng như Càn Long, không biết có mấy người?

Trong bài này, chúng ta cùng tìm hiểu và khám phá về động tác cực kỳ đơn giản của Càn Long là: Nuốt nước bọt. Vì sao nghe rất đơn giản mà Càn Long coi nó quan trọng đến thế?

Cách thực hiện bài tập nuốt nước bọt

Ngồi xếp bằng trên giường, hoặc lúc rỗi thì ngồi ngay ngắn, thả lỏng cơ thể, tập trung tinh thần, không nghĩ linh tinh, nhắm mắt.

Ngậm miệng, dùng lưỡi cuộn lên vòm họng, một lúc sau sẽ dần dần sinh ra nước bọt, từ từ nuốt xuống, lấy 9 làm bội số nhuốt 9 lần, 18 lần… tùy thuộc vào thời gian của mình nhiều hay ít.

Mỗi ngày sáng, trưa chiều, làm một lần. Không có thời gian thì làm trước khi đi ngủ hoặc sau khi ngủ dậy.

Sưu tầm từ nhiều nguồn.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét